2-1-7-4 دوره های غیرتجاری28
2-1-7-5 رویدادهای قابل پیش بینی28
2-1-7-6 نوسان و همبستگی سریالی28
2-1-7-7 جهت حرکت در نوسانات29
2-1-7-8 متغیرهای کلان اقتصادی و نوسان29
2-1-9 عملکرد شرکت30
2-2 بخش دوم : پیشینه تحقیق32
2-2-1 پیشینه تحقیق درباره ” نوسانات”32
2-2-1-1 پژوهش های خارجی34
2-2-1-2 مطالعات داخل ایران44
2-2-2 پیشینه پژوهش درباره “عملکرد”50
2-2-2-1 پیشینه مربوط به تحقیقات خارجی50
2-2-2-2 پیشینه پژوهش در ایران58
2-3 مدل مفهومی62
2-4 جمع بندی و نتیجه گیری62
فصل سوم: روش تحقیق64
3-1 مقدمه65
3-2 روش اجرای پژوهش66
3-3 فرضیات پژوهش66
3-3-1 مدل پژوهش67
3-3-2 فرضیه های پژوهش68
3-4 متغیرهای مستقل پژوهش68
3-5 جامعه و نمونه آماری68
3-6 روش جمع آوری اطلاعات69
3-7 اعتبار درونی و برونی پژوهش69
3-8 خلاصه70
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل آماری71
4- 1 مقدمه72
4-2 بررسی توصیفی مشاهدات73
4-3 بررسی فرضیه های پژوهش77
4-4 یافته های جانبی پژوهش85
4-5 خلاصه فصل و نتیجه گیری95
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات96
5-1 مرور و جمع بندی97
5-2 نتایج آزمون فرضیات تحقیق97
5-3 محدودیت های پژوهش101
5-4 پیشنهادات کاربردی101
5-5 پیشنهادات برای تحقیقات آتی102
منابع فارسیI
منابع انگلیسیIII
پیوست 1: اسامی شرکتهاXI
پیوست 2 : جداولXIII
جدول 4-1. آماره های توصیفی برای متغیرهای پژوهشXIV

جدول 4-2. نتایج برازش مدل رگرسیونی برای نوسانات بازار سهامXV
جدول 4-3. نتایج برازش مدل رگرسیونی برای رشد تولید ناخالص ملیXVI
جدول 4-4. نتایج برازش مدل رگرسیونی برای اندازه شرکتXVII
جدول 4-5. آزمون F لیمر برای تعیین روش پانل یا پولینگXVIII
جدول 4-6. برآورد ضرایب رگرسیونی و نتایج نهایی مدل رگرسیون چند متغیرهXIX
جدول 4-7. آزمون F لیمر برای تعیین روش پانل یا پولینگXX
جدول 4-8. آزمون هاسمن برای تعیین اثرات ثابت یا تصادفیXXI
جدول 4-9. برآورد ضرایب رگرسیونی و نتایج نهایی مدل رگرسیون چند متغیرهXXII
جدول 4-10. برآورد ضرایب رگرسیونی و نتایج نهایی مدل رگرسیون چند متغیرهXXIII
جدول 4-11. برآورد ضرایب رگرسیونی و نتایج نهایی مدل رگرسیون چند متغیرهXXIV
پیوست 3: نمودارهاXXV
نمودار 4-1. نمودار روند خطی متغیرهای وابسته به همراه نمودار چندک نرمالXXVI
نمودار 4-2. نمودار خطی از روند تغییرات شرکت ها در دوره مطالعاتی برای متغیرهای مستقلXXVII
نمودار 4-3. نمودار جعبه ای برای متغیرهای مستقل پژوهشXXVIII
پیوست 4: جداول ضمیمهXXIX
فهرست جداول
جدول 1-1 شاخص های اندازه گیری عملکرد شامل شاخص های مالی و اقتصادی5
جدول 1-2 متغیرها و نمادها7
جدول 2-1 خلاصه ای از پیشینه پژوهش های خارجی در باره “عملکرد شرکت”52
جدول 4-1. آماره های توصیفی برای متغیرهای پژوهش74
جدول 4-2. نتایج برازش مدل رگرسیونی برای نوسانات بازار سهام80
جدول 4-3. نتایج برازش مدل رگرسیونی برای رشد تولید ناخالص ملی82
جدول 4-4. نتایج برازش مدل رگرسیونی برای اندازه شرکت84
جدول 4-5. آزمون F لیمر برای تعیین روش پانل یا پولینگ86
جدول 4-6. برآورد ضرایب رگرسیونی و نتایج نهایی مدل رگرسیون چند متغیره87
جدول 4-7. آزمون F لیمر برای تعیین روش پانل یا پولینگ88
جدول 4-8. آزمون هاسمن برای تعیین اثرات ثابت یا تصادفی88
جدول 4-9. برآورد ضرایب رگرسیونی و نتایج نهایی مدل رگرسیون چند متغیره90
جدول 4-10. برآورد ضرایب رگرسیونی و نتایج نهایی مدل رگرسیون چند متغیره92
جدول 4-11. برآورد ضرایب رگرسیونی و نتایج نهایی مدل رگرسیون چند متغیره94
فهرست نمودارها
نمودار 2-1 نمایش تابع لپتوکورتیک26
نمودار 2-2 نوسانات خوشه ای بازده دارایی ها27
نمودار 4-1. نمودار روند خطی متغیرهای وابسته به همراه نمودار چندک نرمال75
نمودار 4-2. نمودار خطی از روند تغییرات شرکت ها در دوره مطالعاتی برای متغیرهای مستقل76
نمودار 4-3. نمودار جعبه ای برای متغیرهای مستقل پژوهش76
فصل اول
کلیات پژوهش
1- 1 مقدمه
ایجاد سهولت در تامین مالی سرمایه گذاری ها˓ عامل ایجاد بازارهای مالی به عنوان بخشی از بازار عوامل تولید بوده است. بازارهای مالی بازاری است که دارایی های مالی در آن مبادله می شوند. هرچند وجود بازار مالی شرط ضروری برای ایجاد و مبادله دارایی مالی نیست˓ با این همه در بیشتر اقتصادها ایجاد و مبادله دارایی های مالی در بازار مالی صورت می پذیرد. بازارهای مالی با فراهم کردن نقدینگی˓ کاهش هزینه معاملات از طریق کاهش هزینه جست و جو و کاهش هزینه اطلاعات˓ مکان مناسبی برای سوق دادن پس اندازهای راکد مردم به سمت تولید و تامین سرمایه شرکتها و موسسات تولیدی است. از جمله مهمترین و پرطرفدارترین بازارهای مالی در اغلب کشورها˓ بازارهای سهام هستند. در این بازارها˓ سهام شرکتها به عنوان دارایی مالی داد وستد می شوند. مطالعه های انجام شده در باب بازارهای سهام˓ بخش گسترده ای از پژوهش های اقتصادی در زمینه بازارهای مالی را تشکیل می دهد.
بورس اوراق بهادار تهران با توجه به وقوع انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی فراز و نشیب های بسیاری را پشت سر گذاشته است. به شکلی که پس از حدود چهار دهه از فعالیت این بازار˓ تنها در سالهای اخیر (از دهه 70 ) توانسته است تا حدودی بستر مناسب جذب سرمایه در اقتصاد ایران را فراهم نماید. با توجه به گسترش بازارهای سهام در مناطق مختلف کشور و اصل 44 قانون اساسی˓ که طبق آن واگذاری شرکتهای دولتی از طریق بازارهای سهام صورت می گیرد˓ بازارهای سهام نقش پررنگتری یافته اند و مطالعه در باب این بازارها ضرورت بیشتری پیدا کرده است.
با گذشت زمان و رشد و توسعه بازارهای مالی و افزایش سرمایه گذاری ها˓ عوامل داخلی و خارجی متعددی بازارهای سهام را تحت تاثیر قرار داده و قیمت سهام و بازده آنها را نیز متاثر ساخته و باعث ایجاد نوسانات لحظه ای در آنها گردیده است. طبیعتا این نوسانات لحظه ای مدیران را برآن خواهد داشت تا با دیدی محافظه کارانه تر و دقیق تر به انجام سرمایه گذاری و مبادله سهام بپردازند.
در این رساله سعی شده است تا با گزینش سهم بازده ماهانه سهام به عنوان شاخص برای نوسانات بازار سهام˓ تاثیر آن را بر عملکرد شرکتها مورد مطالعه قرار داده و از این طریق راه گشای بسیاری از ناتوانی ها در انجام تحلیل های مرتبط با بازار سهام باشیم.
در ادامه کلیات پژوهش شامل تعریف موضوع˓ بیان مسئله˓ هدف و دلایل انتخاب موضوع˓ اهمیت پژوهش˓ فرضیات پژوهش˓ قلمرو پژوهش˓ تعاریف عملیاتی متغیرها˓ جمع آوری اطلاعات و محدودیتهای پژوهش بیان شده است.
1-2 تعریف موضوع و بیان مسئله
بازار سهام همواره متاثر از متغیرهای داخلی و خارجی کشورها است. این متغیرها باعث بروز نوساناتی لحظه ای بر بازارهای سهام شده و هر کشوری بنا به شرایط خاص اقتصادی و سیاسی خود دستخوش میزانی از این نوسانات خواهد شد. بازار سهام ایران هم از این امر مستثنی نبوده و این نوسانات طبیعتا بر عملکرد تمامی شرکتهای حاضر در بورس تاثیر گذار است. از جمله عواملی که می تواند باعث این نوسانات شود و متعاقبا عملکرد شرکتها را هم متاثر سازد عبارتند از:
1. نرخ ارز: عموما افزایش نرخ ارز در کوتاه مدت بدلیل خروج سرمایه گذاران از بازار سرمایه به بازار پول، باعث کاهش شاخص کل بورس اوراق بهادار شده و در بلند مدت به دلیل سوددهی صنایع صادر کننده باعث رونق بازار می‌شود هرچند در دوره هایی شاهد خلاف این امر در بازار بورس ایران بودیم. اما از طرف دیگر این نکته حائز اهمیت می‌باشد که افزایش نرخ ارز موجب کاهش ارزش پول ملی می‌شود و در نتیجه هزینه‌های شرکت‌هایی که واردکننده‌ی مواد اولیه و تجهیزات می‌باشند را افزایش می‌دهد. برای نمونه در سال 1390 رشد حدود 60 درصدی نرخ ارز به وضعیت نابسامان بورس دامان زد زیرا به جای هدایت نقدینگی و سرمایه ها به بخش تولید˓ سرمایه ها را به این بازار موازی هدایت نموده و موجب کاهش ارزش پول ملی و بی ثباتی اقتصادی شد که این امر هزینه های شرکتهای واردکننده مواد اولیه و تجهیزات را افزایش داد.
  2. اقتصاد جهانی: اقتصاد جهانی نیز یکی‌دیگر از عوامل موثر بر بورس تهران می‌باشد. قیمت سهام برخی از شرکت‌های فعال در بورس تهران به طور مستقیم از قیمت‌های جهانی تاثیر می‌پذیرد از جمله می‌توان به قیمت نفت، مواد معدنی، فلزات، فولاد و… اشاره نمود.
3. نرخ تورم: افزایش نرخ تورم در کوتاه مدت با افزایش موقتی سوددهی برخی صنایع باعث رونق بازار می‌شود اما در بلند مدت با افزایش هزینه‌های عملیاتی تولید( از قبیل دستمزدها، انرژی و…)˓ تاثیر مخربی بر عملکرد شرکتها دارد.
4. مسائل و اوضاع سیاسی: اوضاع سیاسی مثلا تحریم ها یکی از عوامل موثر بر شاخص بورس می‌باشد که باعث می شود فراز و نشیب هایی را در بازار سهام تجربه کرده و تاثیرات آن را بر عملکرد شرکتها نیز شاهد باشیم.
افزون بر موارد بالا˓ باز بودن اقتصاد یک کشور و وضعیت مسکن نیز به عنوان عوامل دیگر نوسان در بازار سهام کشورها شناخته می شود.
در این رساله به بررسی تاثیر نوسانات بازار سهام بر عملکرد شرکتها پرداخته و به دنبال پاسخی در خور و علمی به روشی سیستماتیک˓ به این پرسش هستیم که ” آیا نوسانات بازار سهام بر عملکرد شرکتها تاثیر دارد یا خیر؟”
1-3 اهمیت و ضرورت موضوع
با رقابتی تر شدن هر چه بیشتر فضای کسب و کار در دنیا و همچنین نفوذ آن در بازار های ایران و در نظر گرفتن تاثیر شگرفی که رقابت بر عملکرد شرکتها دارد˓ انجام سرمایه گذاری و رونق بازار سهام از جمله مهمترین عوامل رشد و توسعه کشورها است. وجود یک بازار منسجم شرکتها را قادر می سازد تا موثرتر برنامه ریزی نموده و در دستیابی به اهداف بلندمدت و کوتاه مدت برنامه ریزی شده خود موفق تر عمل کنند. عواملی که بازار سهام را به مخاطره می اندازد در راهبرد اهداف کشورها و پیشرفت آنها تاثیر منفی بسیاری دارد. اهمیت دادن به بازار سهام و بررسی عواملی که عملکرد آن را با نوسانات همراه می سازد این امکان را برای کشورها فراهم می سازد تا با شناسایی دقیق این عوامل از تاثیر منفی این نوسانات بر عملکرد شرکتها جلوگیری نموده و یا آن را به حداقل ممکن برسانند. از آنجا که افزایش نوسانات ممکن است باعث افزایش ریسک سرمایه گذاری و هزینه نگهداری سرمایه و به تبع آن باعث کاهش سرمایه گذاری گردد و بر عملکرد شرکتها تاثیر گذارد˓ لازم است تا به بررسی تاثیر نوسانات بازار سهام بر عملکرد شرکتها پرداخته شود و از این طریق به اهمیت این موضوع پی برده شود.
افزون بر موارد مذکور˓ بر اساس ادبیات و مطالعات موجود به موضوع رساله کمتر پرداخته شده و ضرورت انجام آن را توجیه می نماید.
1-4 سوالات و فرضیات پژوهش
بر اساس مطالعات اکتشافی و مطالب مطرح شده و پرسش اساسی ارائه شده در قسمت انتهایی بیان مسئله پرسش های زیر قابل طرح است:

1-4-1 سوالات:
آیا نوسانات بازار سهام رابطه معناداری با عملکرد شرکتها دارد؟
آیا رشد تولید ناخالص ملی (GDP) با عملکرد شرکتها رابطه معناداری دارد؟
آیا اندازه شرکت با عملکرد شرکتها رابطه معناداری دارد؟

1-4-2 فرضیات:
با توجه به پرسش های مذکور می توان فرضیه های زیر را صورتبندی کرد:
1. نوسانات بازار سهام رابطه معناداری با عملکرد شرکتها دارد .
2. رشد تولید ناخالص ملی رابطه معناداری با عملکرد شرکتها دارد .
3 . اندازه شرکت رابطه معناداری با عملکرد شرکت دارد.
برای اندازه گیری “عملکرد شرکت ” از معیارهای مالی بازده حقوق صاحبان سهام(ROE) ˓ (ROA)بازده دارایی ها و سود خالص(NET INCOME) و معیار اقتصادی ارزش افزوده اقتصادی (EVA) استفاده می شود و تاثیر نوسانات را بر تک تک این معیارها به طور جداگانه اندازه گیری می گردد.
جدول زیر نمونه ای از پژوهش هایی است که معیار های بالا را به عنوان شاخصهای عملکرد برگزیده اند.
جدول 1-1 شاخص های اندازه گیری عملکرد شامل شاخص های مالی و اقتصادی
آلبرتازی و گمباکورتا 1(2009)ROEوو و همکاران 2(2007)ROAبنکر و همکاران 3(2008)NET INCOMEهفرنان و فو 4(2010)EVA
1-5 هدف های پژوهش یا نتایج مورد انتظار
1-5-1 هدف (های) اصلی:
هدف اصلی پژوهش آزمون فرضیه پژوهش برای یافتن پاسخی در خور به آن به شرح زیر است:
مطالعه رابطه نوسانات بازار سهام بر عملکرد شرکتها
1-5-2 هدف (های) فرعی:
بررسی ادبیات موجود درباره مطالعه رابطه نوسانات بازار سهام با عملکرد شرکت بوده و هدف های فرعی این پژوهش به شرح زیر است:
مطالعه رابطه رشدGDP با عملکرد شرکتها
مطالعه رابطه اندازه شرکت با عملکرد شرکتها
1-6 قلمرو مکانی / زمانی / موضوعی پژوهش
در این رساله نمونه مورد بررسی شرکتهای سیمانی که سهام آنها در بورس اوراق بهادار تهران معامله می شود ˓ می باشد. این پژوهش سالهای 1383 الی 1391 را در بر می گیرد و قلمرو موضوعی نیز نوسانات بازار سهام و عملکرد شرکتها است.
دلیل استفاده از صنعت سیمان رشد چشمگیر این صنعت در دوره مورد مطالعه است. علاوه بر این مستقل بودن و بی نیازی این صنعت از واردات نیز یکی دیگر از دلایل این انتخاب است.
1-7 متغیرهای پژوهش
هر پژوهشی دارای تعدادی متغیر وابسته و مستقل می باشد که این متغیرها در این رساله به شرح زیرند:
جدول 1-2 متغیرها و نمادها
متغیرهای وابسته: نمادها: بازده دارایی ها (ماهانه) ROA بازده سهام شرکت (ماهانه) ROE سود خالص(ماهانه) Net Income ارزش افزوده اقتصادی (ماهانه)
EVA متغیرهای مستقل: نمادها: رشد تولید ناخالص ملی (ماهانه) GDP GROWTH سهم بازده ماهانه سهام (ماهانه) Stock Market Volatility اندازه شرکت (ماهانه) firm size1-8 تعریف عملیاتی متغیرها و چگونگی اندازه گیری آنها
1-8-1 متغیرهای وابسته:
بازده دارایی ها : این نسبت از تقسیم سود خالص بر جمع دارایی ها بدست می آید. برخی از تحلیل گران این نسبت را شاخص نهایی برای تشخیص کفایت و کارایی مدیریت در اداره امور واحد تجاری می دانند. نسبت مزبور بازده ای است که شرکت برای کلیه سرمایه گذاران و اعتباردهندگان تحصیل کرده است.(طالب نیا˓ 89)
بازده حقوق صاحبان سهام شرکت : این نسبت از تقسیم سود خالص برحقوق صاحبان سهام بدست می آید. صاحبان سهام واحد تجاری این نسبت را مهمتر از سایرنسبتها میدانند .زیرا˓ نتیجه ای را که از سرمایه گذاری آنان بدست آمده است نشان می دهد.(طالب نیا˓ 89)
ارزش افزوده اقتصادی : ارزش افزوده اقتصادی معیار اندازه‌گیری عملکردی است که راه‌های منجر به افزایش یا از بین رفتن ارزش شرکت را به درستی محاسبه می‌نماید. این معیار نشان دهنده سود باقیمانده پس از کسر هزینه‌های سرمایه‌ای است. از دیدگاه حسابداری EVA عبارت است از تفاوت بین سود خالص عملیاتی بعد از مالیات (NOPAT) و هزینه سرمایه. ارزش افزوده اقتصادی (EVA) یک معیار عملکرد ساده تلقی می‌شود و تصویر واقعی از ایجاد ثروت برای سهامداران ارائه کرده و در اتخاذ تصیمات سرمایه‌گذاری و شناسائی فرصتهایی برای بهبود و توجه به منافع کوتاه‌مدت همانند منافع بلندمدت به مدیران کمک می‌کند.(چونگ5˓ 1986).
فرمول محاسبه EVA:

Operating profit after tax: سود عملیاتی بعد از مالیات
Capital charge: سرمایه * هزینه سرمایه
Factor inputs: هزینه های عملیاتی + هزینه بهره

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

این مدل برگرفته از مقاله یانگ تان و کریستس فلوروس (2013) می باشد.

*نحوه محاسبه هزینه سرمایه:
هزینه کل سرمایه شرکت ، برابر است با میانگین موزون هزینه منابع مختلف وجوه مورد استفاده شرکت و ضریب (وزن) هر منبع نسبت به ساختار سرمایه شرکت محاسبه شده است . روش محاسبه میانگین موزون هزینه سرمایه به شرح فرمول زیر می باشد:

میانگین موزون هزینه سرمایه شرکت در طی دوره مورد بررسی = WACC6
نرخ موثر بدهی شرکت طی دوره مورد بررسی = kd
هزینه سهام عادی شرکت طی دوره مورد بررسی = ke
میانگین کل بدهی شرکت (ارزش دفتری) طی دوره مورد بررسی = D7
میانگین حقوق صاحبان سهام عادی(ارزش دفتری) شرکت طی دوره مورد بررسی = S8

سود خالص: سود معیار خلاصه ای از عملکرد شرکت است که بر مبنای حسابداری تعهدی اندازه گیری می شود. از آنجا که سود توسط عده زیادی از استفاده کنندگان به عنوان معیاری برای ارزیابی عملکرد شرکت استفاده می شود اهمیت زیادی دارد. به عنوان مثال از سود برای برنامه پاداش دهی به مدیران اجرایی˓ در قراردادهای بدهکاران و همچنین برای تصمیم گیری اعتبار دهندگان و سرمایه گذاران استفاده می شود. استفاده کنندگان صورتهای مالی استفاده های گوناگونی از سود می کنند. آنها می توانند عملکرد مدیریت را ارزیابی کنند˓ توان سودآوری شرکت را در یک افق طولانی مدت ارزیابی کنند˓ سودهای آتی را پیش بینی کنند و مخاطرات سرمایه گذاری در شرکت یا اعتباردهی به آن را برآورد کنند.(طالب نیا ، 89). سود خالص ماهانه که در این پژوهش مورد استفاده قرار گرفت از بورس اوراق بهادار استخراج شده است.

1-8-2 متغیرهای مستقل
نوسانات بازار سهام : نوسانات˓ معیاری برای تغییر قیمت یک ابزار مالی در طول زمان است. به عبارتی نوسانات˓ اشاره به میزان عدم قطعیت و یا خطر در مورد اندازه تغییرات در ارزش یک ورقه بهادار دارد. نوسانات بالاتر به این معنی است که ارزش یک برگ ورقه بهادار می تواند به طور بالقوه ای دامنه ای وسیع از ارزشها را در بر گیرد. این بدان معنی است که قیمت اوراق بهادار در زمانی کوتاه می تواند به طوری چشمگیر در هر جهتی تغییر نماید و نوسانات پایین تر به این معنی است که ارزش یک ورقه بهادار به طوری چشمگیر نوسان ندارد و تغییرات در ارزش با سرعتی ثابت در طول زمان به وقوع می پیوندد. این متغیر از تقسیم بازده ماهانه سهم بر بازده ماهانه بازار بدست می آید.(تیلور̨20019)
رشد تولید ناخالص ملی : یکی از مقیاس‌های اندازه گیری در اقتصاد است. تولید ناخالص داخلی در برگیرنده ارزش مجموع کالاها و خدماتی است که طی یک دوران معین، معمولاً یک سال، در یک کشور تولید می‌شود. در این تعریف منظور از کالاها و خدمات نهایی، کالا و خدماتی است که در انتهای زنجیر تولید قرار گرفته‌اند و خود آنها برای تولید و خدمات دیگر خریداری نمی‌شوند(میشیکین10̨1991). این متغیر از سایت بورس استخراج می شود.
اندازه شرکت : که با لگاریتم گرفتن از کل دارایی های شرکت بدست می آید.

1-9 روشهای گردآوری داده ها و ابزار مورد استفاده برای آن
گردآوری داده ها به روش کتابخانه ای صورت خواهد گرفت. بدین ترتیب که در بخش پیشینه پژوهش پژوهش های انجام گرفته در زمینه موضوع پژوهش از کتب˓ مقالات معتبر و مجلات علمی و پژوهشی˓ پایان نامه های دانشجویی و سایتهای اینترنتی معتبر گردآوری و مورد مطالعه قرار خواهد گرفت. در فصل سوم نیز برای جمع آوری داده ها و اطلاعات مورد نیاز جهت انجام پژوهش از سایت رسمی سازمان بورس اوراق بهادار تهران˓ بانکهای اطلاعاتی از قبیل نرم افزار ره آورد نوین و تدبیرپرداز˓ سایت بورس˓ ایران تحلیل˓ rdis (www.rdis.ir) و دیگر سایتهای معتبر استفاده خواهد شد.
بخش کتابخانه ای شامل کتاب مقالات معتبر˓ مجلات˓ منابع اینترنتی و غیره خواهد بود.
1-10 روشهای تحلیل داده ها
برای تحلیل کلیت الگوی رگرسیونی از آماره F و برای معناداری ضرایب پارامترهای الگوی رگرسیون از آماره t استفاده می شود. برای انجام پژوهش ابتدا داده های جمع آوری شده در صفحه اکسل وارد می شوند و محاسبات اولیه مورد نیاز انجام خواهد گرفت. سپس˓ تجزیه و تحلیل نهایی با استفاده از مدلهای رگرسیون چند متغیره و روش آماری 11GMM انجام می شود.

1-11 روش نمونه گیری و تخمین حجم جامعه
جامعه این رساله تمام شرکتهای سیمانی که سهامشان در بورس معامله می شود و با توجه به محدودیت های موجود و بر اساس روش حذف سیستماتیک خواهد بود.
1. اطلاعات کامل هر یک از شرکتهای مورد مطالعه طی قلمرو زمانی پژوهش موجود باشند.
2. شرکتها در طول دوره پژوهش تغییر سال مالی نداده باشند.
3. پایان سال مالی شرکتهای مورد مطالعه 29 اسفند ماه باشد.
4. توقف معاملاتی بیش از 30 روز نداشته باشند.

1-12 ساختار کلی پژوهش
در فصل اول کلیات پژوهش شامل تعریف موضوع˓ بیان مسئله˓ هدف و دلایل انتخاب موضوع˓ اهمیت پژوهش˓ فرضیات پژوهش˓ قلمرو پژوهش˓ تعاریف عملیاتی متغیرها˓ جمع آوری اطلاعات و محدودیتهای پژوهش بیان شده است.
در فصل دوم˓ مبانی نظری و پیشینه پژوهش ارائه شده است. این فصل دارای دو بخش است. بخش نخست در ارتباط با مبانی نظری پژوهش شامل تعریف و توضیح نوسانات بازار و بررسی چند پژوهش انجام گرفته در این زمینه و بحث با مدلسازی نوسانات و ویژگی های آماری بازده سهام (به عنوان معیاری برای نوسانات بازار سهام) می باشد.در بخش دوم که شامل پیشینه پژوهش است پژوهشهای داخلی و خارجی انجام شده در این زمینه به ترتیب سال انجام ارائه شده است. نهایتا˓ این فصل نیز با مدلی مفهومی و جمع بندی و خلاصه مطالب به اتمام می رسد.
در فصل سوم˓ روش انجام پژوهش مطرح شده است. ابتدا˓ فرضیات پژوهش به همراه بیان آماری آنها بیان شده است. سپس جامعه آماری˓ منابع تهیه داده ها و اطلاعات مورد نیاز برای تحلیل آماری و روش آماری مورد استفاده برای تحلیل آنها مطرح شده است.
در فصل چهارم˓ یافته های حاصل از تحلیل آماری ارائه شده است. پس از بیان آماری فرضیات نتایج تحلیل آماری هر فرضیه در جداولی به صورت خلاصه و بر مبنای سال به سال تبیین شده است.
در فصل پنجم˓ ابتدا˓ خلاصه ای از پژوهش بیان شده است. در پی آن نتایج آزمون فرضیات بیان شده است و سپس نتیجه گیری کلی از پژوهش˓ محدودیت های احتمالی در تعمیم نتایج و پیشنهادات برای پژوهش های آتی بیان شده است.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

فصل دوم:
مبانی نظری و پیشینه پژوهش

2-1 بخش اول : مبانی نظری

2-1-1 مقدمه
با توجه به هدف پژوهش حاضر که در فصل قبل به آن اشاره شد ( بررسی تاثیر نوسانات بازار سهام بر عملکرد شرکتها)˓ در این فصل˓ ابتدا به تعریف و توضیح نوسانات بازار و بررسی چند پژوهش انجام گرفته در این زمینه پرداخته و بحث با مدلسازی نوسانات و ویژگی های آماری بازده سهام (به عنوان معیاری برای نوسانات بازار سهام)˓ ادامه یافته و در نهایت مهمترین پژوهش های داخلی و خارجی انجام گرفته مرتبط با موضوع پژوهش ارائه می شود و با تبیین یک مدل مفهومی و نتیجه گیری این فصل به اتمام خواهد رسید.

2-1-2 نوسانات بازار سهام
نوسانات بازار سهام موضوع مطالعات زیادی در طی چند دهه اخیر بوده است. انگیزه اصلی برای این علاقه بعد از سقوط بازار سهام در سال 1987 آغاز شد جایی که برای مثال شاخص S&P12 با کاهشی 20.4 درصدی از 282.70 به 224.84 رسید و میانگین داو-جونز13 نیز در یک روز 508 درجه کاهش یافت. اصطلاح “نوسانات بازار سهام” به افزایش یا کاهش سریع در قیمت در یک دوره کوتاه (از روزی به روز دیگر با از هفته ای به هفته ای دیگر) اشاره دارد. یک تعریف کامل از نوسان در زمینه اقتصادی توسط اندرسن و همکاران14 (2005) ارائه شد:”نوسان در اقتصاد اندکی تفصیلی تر مورد استفاده قرار می گیرد تا تغییرپذیری جزء متغیر تصادفی (غیر قابل پیش بینی) یک سری زمانی را بدون یک معیار ضمنی مشخص توصیف کند. اصطلاحاتی مثل “نوسان ضمنی” از قیمتهای اختیاری بر این مجموعه اصطلاحات و تعاریف تکیه دارد. این پدیده موضوعی جدید نیست چرا که در طول دوران جنگها˓ بازار سهام˓ بازار مربوط به کالاها˓ بازار های اوراق قرضه و بازارهای مبادله ارز تغییرات سریعی ثبت شده است.
در مقاله ای که توسط کران15 (1991) ارائه شد چندین مساله مورد مطالعه قرار گرفته است: “در نهایت چه عاملی˓ مسبب این تغییرات روزانه در قیمتهاست؟ آیا ما می توانیم منبع تغییرات را به یک شکل منطقی به شوکهای پایه ای موثر بر اقتصاد ردیابی کنیم؟ آیا تغییرات قیمتها منجر به تغییرات در نظرها یا روانشناسی (مثل تغییرات در اطمینان˓ اشتیاق و…) میشود؟ علاوه بر آن اقتصاددانها و دیگر صاحبنظران درباره فرضیه بازار کارا و نوسان نگران هستند. آیا آزمونهای مربوط به نوسان کارایی را رد مینماید؟ آنطور که شیلر16 (1989) و کران (1991) ذکر کردند آزمونهای مربوط به نوسان اینطور ادعا نمی کنند که بازارها کارا نیستند. “آزمونهای نوسان در حقیقت فقط آزمون هایی مشخص مربوط به مدلهای نرخ – تنزیل17 می باشند و آنها معادل با آزمونهای های بازده – پیش بینی18 مرسوم هستند.
تعریف عوامل موثر بر نوسانات بازار های مالی بر طبق نظر شیلر (1988) سخت به نظر می رسد. چرا که اقتصاد دانها و دیگر محققان˓ تئوری اثبات شده ای از نوسانات مالی ندارند. تئوری های موجود اغلب متقاعد کننده نیستند. یک تعبیر از نوسانات بازار سهام که توسط شیلر ارائه شد “روانشناسی بازار” است. سرمایه گذاران در اکثر مواقع نسبت به یکدیگر واکنش نشان می دهند تا رویدادها و این پروسه می تواند منجر به نوسانات بزرگی در بازار شود. او با بررسی خود ادعا کرد که روانشناسی بازار یک عامل کلیدی در زمینه سقوط بازار سهام در سال 1987 بوده است. میشکین19 (1988) با شیلر موافق است که تعریف نوسانات بازار سهام کاری دشوار است و با وجود اینکه با نتایج بررسی او به طور کامل موافق نیست اما معتقد است عوامل بنیادی اقتصادی ممکن است نقشی در سقوط بازار سهام در سال 1987 ایفا نموده باشند.
مفهوم “محتکران” (آشوب گران) همواره به عنوان یکی از عواملی که بر نوسانات تاثیر بدی می گذارد ذکر شده است. موضوع قابل بحثی که راجع به محتکران و تاثیر آنان بر نوسان مطرح است حاکی از این است که افزایش نوسان˓ نامطلوب و کاهش نوسان˓ مطلوب است. این مطلبی گمراه کننده است چرا که رابطه بین اطلاعات و نوسان نادیده گرفته می شود( آنتونیو و هولمز20 (1995) ). در ادبیات فرضیه بازار کارا رابطه مثبتی بین افشای اطلاعات و افت و خیزهای قیمت وجود دارد. در نتیجه اگر جریان اطلاعات افزایش یابد (در یک بازار کارا) تغییر قیمتها مکررا رخ خواهد داد و با نوسان بیشتری همراه خواهد بود. (آنتونیو و همکاران (1997)). افزایش نوسان ممکن است از طریق منعکس کردن اطلاعات مربوط به ارزشهای بنیادی به عنوان نتیجه یک نوآوری ظاهر شود. بنابراین نوسان در حال افزایش ضرورتا نامطلوب نیست. (بولرسلی و همکاران21 (1992) ).
راس 22(1989) با استفاده از یک مدل ساده در شرایطی که هیچگونه آربیتراژ وجود نداشته باشد اثبات کرده است که انحراف تغییر قیمت معادل خواهد بود با نرخ (یا انحراف) جریان اطلاعات. “در یک اقتصاد بدون آربیتراژ نوسان قیمتها مستقیما به میزان جریان اطلاعات به بازار مربوط می شوند. این نتیجه آزمونهای نوسانات را به فرضیه بازار کارا مرتبط می سازد که مجموعه اطلاعاتی را که بازار برای قیمت گذاری استفاده می کند را مشخص می نماید. با این مشاهدات ما می توانیم اینطور نتیجه گیری کنیم که نوسان قیمت دارایی ها و در نتیجه نوسان بازار زمانی که نرخ اطلاعات افزایش می یابد به صورت کلی افزایش خواهد یافت.
میشیکین (1988) همچنین نقش سیاستهای پولی را در مواجهه با نوسانات بازارهای مالی مورد بررسی قرار داد.تدوین کنندگان سیاستهای پولی در مواجهه با نوسان دو گزینه پیش رو دارند: آنها می توانند تلاش کنند تا نوسان را از طریق مداخله در بازار کاهش دهند یا آنها می توانند خارج از بازار منتظر مانده و آماده باشند تا در بحرانهای مالی عکس العمل نشان دهند.
علاوه بر این سقوط بازار سهام برای اقتصاد می تواند زیان بخش باشد. با توجه به مشاهدات بکتی و سلون23 (1991) نوسان بازار سهام از طریق مصرف کنندگان و سرمایه گذاری بر اقتصاد تاثیر داشته و همچنین می تواند عملکرد هموار سیستم مالی را از طریق ایجاد تغییرات ساختاری در هم شکند.
ابتدا˓ نوسانات بازار سرمایه عملکرد اقتصاد را از طریق تقاضای مشتری24 به تاخیر می اندازد. بلافاصله بعد ازسقوط در قیمتهای سهام در اکتبر 1987˓ پیش بینی های اقتصادی به سرعت ضعیف شدن وضعیت اقتصادی را پیش گویی کردند. اعتقاد بر این است که سقوط قیمتهای سهام به علت کاهش اعتماد و ثروت مصرف کننده˓ تقاضای مشتری را کاهش می دهد. دوم˓ سرمایه گذاران ممکن است افزایشی را به عنوان افزایش در ریسک سرمایه گذاری در اوراق بهادار در نوسانات بازار سهام مشاهده کنند. بنابراین˓ سرمایه گذاران توانستند وجوه خود را به دارایی ها با ریسک کمتر مثل اوراق قرضه منتقل کنند. اگرچه سرمایه گذاری های بلندمدت هم میزانی از ریسک را در بر می گیرند. این واکنش˓ هزینه سرمایه را برای صدور سهام و تخصیص اشتباه منابع افزایش می دهد. شرکتهای کوچک و جدید ضربه های زیادی در این رخدادها متحمل شدند چرا که سرمایه گذاران به سمت شرکتهای بزرگ و مشهور گرویده و مبادرت به خرید سهام این شرکتها میکردند. سرانجام تغییرات شدید در قیمت سهام توانست همچنین بر مکانیزم مالی تاثیر گذاشته و به تغییرات ساختاری منجر شود. سیستمهایی که تحت نوسانات قیمت˓ به صورت نرمال فعالیت می کنند ممکن است برای مواجهه با تغییرات شدید در قیمتها ناتوان باشند. اگر سرمایه گذاران قادر نباشند معاملات سهام را به طور کامل به اتمام برسانند سیستم اقتصادی ممکن است به نوسانات کمک کند. برای افزایش انعطاف بازار در مواجهه با نوسانات بزرگتر˓ تغییرات در قوانین یا مقررات بازار ممکن است ضروری باشد.
تغییرات در نوسانات سهام مفاهیم مهمی برای سرمایه گذاران و سیاستگذاران در بر دارد. سرمایه گذاران ممکن است که مجبور شوند استراتژی های سرمایه گذاری خود را تغییر دهند. آنها دو راه برای مقابله با این نوسان افزایش یافته در پیش رو دارند: آنها قادرند پرتفوی سرمایه گذاری خود را به سمت دارایی های کوتاه مدت با ریسک کمتر منتقل کنند یا آنها می توانند از مصون سازی استفاده نمایند. برای مثال سرمایه گذاران بعد از سقوط بازار سهام در اکتبر 1987 تلاش نمودند تا از طریق ایجاد تغییر در ساختار پرتفوی هایشان خود را با نوسانات سازگار نمایند. این مبین سقوط سریع در خرید سهام بعد از سقوط بازار است.
از طرف دیگر سیاستگذاران ممکن است تجدید ساختارهایی از طریق تلاش برای کاهش مستقیم نوسان یا از طریق کمک به بازارهای مالی و موسسه ها اتخاذ کنند تا با نوسان افزایش یافته سازگار شوند.در عمل سیاستمداران بر موضوع دوم تاکید می کنند. برای موسسات مالی که مستقیما در معرض نوسان افزایش یافته قرار گرفته اند سیاستگذاران کسب سرمایه بیشتری را تشویق می نمایند. افزایش سرمایه به این موسسات اجازه می دهد تا نوسانات مالی بیشتری را بدون تحمل کردن مشکلاتی مثل ناتوانی در بازپرداخت بدهی های مالی و تصویه شدن که ممکن است عملکرد بازارهای مالی را در هم ریزد پشت سر گذارند.
عنوان نوسان اهمیت خاصی برای هرکسی که در بازارهای مالی فعالیت می کند در بر دارد. در حالت کلی نوسان به ریسک مربوط می شود و نوسان بالا به عنوان یک نشانه از سقوط بازار همراه با اوراق بهاداری که به اشتباه قیمت گذاری شده اند و عملکرد اشتباه بازار (در حالت کلی) در نظر گرفته می شود.
اخیرا˓ ادبیات موجود بر توانایی پیش بینی نوسانات بازده دارایی ها تاکید نموده است. دلایل زیادی وجود دارد که چرا پیش بینی نوسان اهمیت زیادی دارد. برای مثال قیمت گذاری انتخابی بدون پیش بینی صحیح نوسانات با اشتباه مواجه خواهد شد. اعمال کنترل برای تخمین خطا در پربفوی ها به منظور کاهش ریسک مربوط به رویدادهای گذشته25 ایجاد می شود. با پیش بینی صحیح ما قادر خواهیم بود تا از مزایای ساختار همبستگی بین دارایی ها بهره مند شویم. سرانجام در زمان ساخت و درک مدلهای قیمت گذاری دارایی ما باید ماهیت نوسان و میزان تخمین پذیری آنها را نیز در نظر بگبریم چرا که ترجیحات مربوط به پذیرش ریسک بر اساس ارزیابی بازار از نوسان انجام می گیرد. این آشکار است که نوسانات مهم است چرا که به صورت مستقیم و غیر مستقیم بر سیستم مالی و اقتصاد (در حالت کلی) تاثیر گذار است.
هدف اصلی این بخش نگاهی به جنبه های پیش بینی نوسان بوده چرا که با توجه به تمام دلایل توضیح داده شده در بالا محققان سیاستگذاران و سرمایه گذاران از مزیتهایی در زمینه پذیرش ریسک تشخیص سیاستهای اقتصادی و کسب سود برخوردار می شوند. در اینجا آشنایی با مدلهای متفاوتی که برای تخمین نوسان مورد استفاده قرار می گیرند ضروری به نظر می آید.

2-1-3 مدل سازی نوسان
موضوع پیچیده اندازه گیری و ارزیابی نوسانات هنوز یکی از چالشهای اصلی اساتید و فعالانی که با آن سرو کار دارند می باشد. در طول سالها مدلها و روشهایی پیشنهاد شده است اما هنوز ما از یک فرمول قابل قبول به دور هستیم. در بخش بعد تعدادی از مفاهیم اولیه و مدلهای اندازه گیری نوسان توصیف می شود.

2-1-4 مفاهیم اولیه اندازه گیری نوسان
به منظور ارزیابی و مدلسازی کردن نوسان ما باید ابتدا نوسان را تعریف کنیم. در این کار فیگلوسکی26(2004) با ایجاد مبنایی مناسب برای درک مفهوم نوسان از اصول مالی استفاده کرد.با شروع از “بازار کارا” یا مدل گام تصادفی27 تغییرات قیمت گذاری دارایی می تواند با معادله ای به شکل زیر توصیف شود:
(2-1)
او بیان کرد “بازده در زمان t ˓rt ˓ درصد تغییر در قیمت دارایی (s) در طول دوره t تا t-1 می باشد.این با tµ (یک بازده با میانگین غیرتصادفی برای دوره t به علاوه یک توزیع تصادفی با میانگین صفر ) معادل است. tɛ که از تمامی tɛ های گذشته و آینده مستقل است. این موضوع به خاطر نبود همبستگی سریالی در tɛ تصادفی است که مشخصه قیمت گذاری بازارهای کارا است. تغییرات قیمت تاریخی هیچ اطلاعاتی درباره جزء تصادفی بازده در دورهt نمی دهد.

2-1-5 مدلهای ساده
وازه “ساده” برای مدلهای توصیف شده زیر به کاربرد سنتی و گسترده آنها در تکنینکهای گذشته نه تنها در زمینه مالی بلکه دیگر زمینه ها اشاره می کند. لیست مدلهای حاضر در این مقوله وسیع است و تنها تعداد محدودی مدل در اینجا توصیف شده است.

2-1-5-1 گام تصادفی
اگر نوسان به صورت تصادفی رخ دهد پیش بینی صحیح نوسان در دوره بعد همان نوسان در دوره جاری خواهد بود: (بدون هیچ تغییری با آخرین مشاهده انجام شده)

(2-2)

2-1-5-2 میانگین تاریخی28
بررسی میانگین تاریخی پروسه نوسان احتمالا˓ گویاترین ابزار پیش بینی نوسانات آتی است. علاوه بر آن˓ اگر توزیع نوسان یک میانگین پایدار داشته باشد˓ تمام انحرافات در نوسان تخمین زده شده به خطای اندازه گیری شده و میانگین تاریخی که به شکل زیر محاسبه می شود اختصاص می یابد و تخمینی مناسب برای تمامی دوره های آتی در اختیار ما قرار می دهد:

(2-3)
2-1-5-3 میانگین متحرک ساده29
در این مدل نوسان از طریق یک میانگین غیروزنی از مشاهدات قبلی در طول یک دوره تاریخی مشخص پیش بینی می شود:
(2-4)در این معادله p ˓ دوره میانگین متحرک است (سالهایی که قصد داریم نوسان را در آن محاسبه کنیم).انتخاب این دوره اختیاری است.

2-1-5-4 هموارسازی نمایی30
فرمول این مدل عبارت است از:
(2-5) در اینجا Ø یک پارامتر هموار است که بین صفر و یک قرار می گیرد زمانی که این پارامتر رقم صفر را اتخاذ می کند به مدل “گام تصادفی” تبدیل شده و زمانی که مقدار یک را اتخاذ می کند وزن تنها به پیش بینی دوره قبلی اختصاص می یابد. ارزش Ø به صورت تجربی تعیین می شود از طریق ارزشی که مجموع مربع خطاهای پیش بینی در نمونه را به حداقل می رساند. مطالعات تجربی نیز به سودمندی این مدل اشارات زیادی داشته اند.
در سال 1989 مورگان31 رویه ماتریس ریسک را با استفاده از مدلی که در بالا توصیف شد به منظور تعیین مقدار و ارزیابی ریسکی که موسسه در معرض آن است نسبت به نوسان ایجاد نمود.این رویه با پذیرش گسترده ای در بازارهای مالی و همچنین اساتید و دانشمندان رو به رو شد. از زمان پذیرش چندین حالت از از تکنیک ماتریس ریسک منتشر شده است علاوه بر آن ایجاد چارچوب ارزش در معرض خطر32 شهرت روش ماتریس ریسک را بیشتر نمود.

دسته بندی : پایان نامه

دیدگاهتان را بنویسید